Te Taiao hei Akonga Tuatoru: Me pēhea te whakamātautau i ngā wāhi kia whakamātautau ai i te whananga o ngā tamariki iti

Neke atu i te rua tekau tau, kua āta whakatūria e Hikeylove te whakaurunga o te whakaaro mātauranga, te hinengaro tamariki, me te hoahoa whai take hei waihanga i ngā taiao ako e nui ake ana i te whakaurunga i tētahi ruma - e whakatipu ana i te tipu.

Ka haere koe ki tētahi akomanga o te wā o te tamarikitanga, ka kitea tonu e koe tōna āhua. Ko ētahi wāhi he pōhēhē, he nui rawa, he papa whakararuraru, he taonga kāore i te ōrite e whakataetae ana mō te aro. Ko ētahi e rite ana ki te awhi mahana, te marino, te āta karanga, ā, he āhua te mōhio koia tonu te mea e hiahiatia ana e ngā tamariki. Ehara tēnei i te makutu. He hoahoa āta whakaaro.

I Hikeylove, kua pau i a mātau ngā tau 25 e tūhura ana i tētahi pātai e ārahi tonu ana i ngā mea katoa e waihanga ana mātau: Me pēhea te āhua o te taiao tinana hei kaiuru kaha i roto i te whanaketanga o te tamaiti? Ko te whakautū i whakawhitinga mai i tā mātou noho i tēnei wā i tēnei whare herehere iti i Zhongshan ki ngā whakamātau ki ngā rōpū akoranga i te ao katoa, ā, ki tēnei whakaaro hoki ko ngā wāhi ako pai rawa ko ngā wāhi e whakamātautau ana—kia tū ake ai te taumata o te tamarikitanga.

Te "Tertiary Whānau Mātua": He Whakaaro I Tū I Te Whakaute I Te Tamaiti

Ko te whakaaro he wāhi ako te "whānau mātua tuatoru" i whanake mai i te whakaaro o Reggio Emilia, ā, i whakamārama ai i te whakaaro he aha ngā tamaiti e ako ana: kāore anō i ō rātou whānau mātua, i ō rātou hoa, engari i ngā wāhi e noho ana. Ko ngā wāhi katoa o tēnei whare ako i whakamahinga kia pai—ko te teitei o tēnei pātaka pukapuka, ko te whānui o tēnei tēpu, ko te mahana o ngā kōrero o ngā taonga a-tāngata—e kōrero ana ki te tamaiti.

Ko tēnei pātaka pukapuka iti, kua whakawātea, e kōrero ana, "Haere mai, whakamātauria. Ko ēnei pukapuka mōu. Kua whakamātautau koe kia whiriwhiri." Ko tēnei wāhi pānui māmā, ā, kua whakarere, e kōrero ana, "Kei te haumaru koe i tēnei wāhi. Noho tonu." Ko tēnei wāhi tākaro āhua rerekē e kōrero ana, "He aha tāu e hanga nei i tēnei rā? Ko ngā whāinga he rere kē."

Ko tēnei whakaaro e whai tonu ana i ā mātou uara matua i Hikeylove: kia kitea ngā hiahia whananga o ngā tamariki, kia whakamānaha ngā rere o rātou ake, me te tautoko i tō rātou ara ake o te tipu. Kāore mātou i te hanga i ngā taonga whare noa—engari kātahi anō mātou i hanga i ngā rākau hei āwhina i te wāhi o te whakamā, o te whakamārama, me te whakamātautau.

I wāhi atu i te āhua: Te Pūtaiao o te Wāhi

He pai ngā taonga whare āhua pai. Engari ngā taonga whare āhua pai e whakaako ? Ko reira te wā o te mākutu. I te tuatahi i tēnei ahumārae, i whakamāhi a Hikeylove i te teorī o te whakaahua o te taiao ki te whakamāhunga o ngā wāhi mō ngā tamariki iti. Ko tēnei whāriki e whakaatu ana i te whakaaro ko ngā tamariki e whakaahua ana i ō rātou taiao, ā, e whai ana i ā rātou i ngā āhua rereke—ko ngā āhua hinengaro, ngā āhua mātauranga, me ngā āhua wāhi.

Whakaarohia te āhua o te wheako o tēnei tamaiti i tēnei whare ako:

• I ngā āhuatanga hinengaro: He pūmahara te wāhi? He māmā te tātai i ngā mea e hiahiatia ana, kāore he whakamā? He whakaruruhau ngā tae, he whakamāngōrere rānei?

• I ngā āhuatanga o ngā whakaahua: He aha ngā āhua o ngā mea e whakamātau ana ngā ringaringa? Me pēhea te hāere o te āhua i te rūma? He aha ngā reo e whakamāngōrere ana, e whakamāngōrere ana rānei?

• I ngā āhuatanga o te wāhi: He māmā te neke? He wāhi māmā hei wāhi mo ngā wāhi māmā, me ngā wāhi whānui hei wāhi mo ngā mahi tahi? He pūhāpūhā te rūma hei āra kia tūhono ai ki ngā mahi whānui?

Kāre nei ngā āhuatanga nei hei whakamātautau i muri i te whanonga. Ko ngā āhuatanga nei te tuāpā o ngā mea katoa e whanonga ana mātou.

Ko tā mātou Tārua o te Rākau o te Whenua, he tauira, he whakawhitinga o te taiao ki roto i te whare, i ngā tae māmā o ngā rākau, me ngā āhua o ngā rorohiko. Ko ngā whakamātautau e whakamātautau ana i ngā rākau me ngā āhua o te taiao he whakamāngōrere i te whakamā, ā, he tautoko hoki i ngā mahi o te whakaaro i ngā tamariki iti. Kāore ngā tapa rorohiko i te whakamātautau i ngā āhuatanga haumaru anake—ko ngā tapa rorohiko he tohu ā-tiro hei whakamāngōrere i te taiao, ā, hei whakamātua hoki i ngā whakamātau māmā. Kāore te pātaka wāhi kāore he whakamātautau i te whakamātautau anake—ko te pātaka wāhi he whakamātua i ngā tamariki kia whakamārama ai i tā rātou wāhi me ō rātou rākau.

Ngā Wāhi E Ono, Tēnei te Whakaahua Kotahi

Kāore ngā tamariki e ako i te wāhi kīato. He neke, he tākaro, he whāngai, he hanga, he whakamātautau, me ngā whakawhitinga o rātou i tēnei āpōpō. Ko tēnei wāhi e tautoko ana i tēnei whānuitanga. Nō reira i tātou whakamārama i tā tātou whakamātau i runga i ngā mea e mōhiotia ana hei "Ngā Wāhi E Ono" o te whānanga a ngā tamariki iti:

1. Ngā Rūma Mahi: Kei reira ngā ako e whakamāmātia ana. Ko ngā tēpu e whakamāmātia ana i te teitei me ngā nohoanga e whakamāmātia ana hei whakamāmātanga mō ngā mahi rerekē me ngā tinana e tipu ake ana.

2. Ngā Rūma Mahi: Ngā wāhi pūmanawa mō te toi, te puoro, i te neke. Kei konei ngā taonga noho e whakamāmātia ana hei whakamāmātanga mō ia whāinga rerekē.

3. Ngā Wāhi Tāwhai: Ngā huarahi, ngā rūma whakamātautau, me ngā wāhi whakamātautau. Ko ēnei ngā wāhi whakamātautau e whakamārama ana i te tono mō te katoa o te whare.

4. Ngā Wāhi Mātua me ngā Tamariki Iti: Mō ō tātou tamariki iti rawa, ko te haumaru me te whakamārama o ngā whakaahua he mea matua. Ko tēnei āhua o ngā kōwhiringa o tātou, ko te āhua ‘Mātātoko me ngā Rere’ e whakamāhinga ana i ngā wāhi katoa me ngā tae māmā hei whakamārama i ngā tamariki me te tiaki i a rātou.

5. Ngā Taiao Ā-Waho: Ko te ako he nui ake i ngā pūnaha e whā. Ko ngā whakamātautau ā-waho o tātou e whakawhitinga ana i te tātai hauāngā me ngā whakamātautau whakaaro hei tautoko i ngā whakamātautau i te taiao.

6. Ngā Wāhi Mō ngā Kaimātua me ngā Wāhi Whakamārama: He wāhanga hoki te tautoko i ngā tuākana e tautoko ana i ngā tamariki. Ko ngā wāhi mātua mō ngā kaiako e whakamānawa ana i tā rātou mahi me ō rātou oranga.

Ko ngā wāhi katoa nei e whakamāhinga ana i tēnei āhua he wāhi rerekē, engari i tēnei wā, i tēnei wā, he rākau tāwhai katoa ngā wāhi nei hei tautoko i te tamaiti katoa—me te hapori katoa o ngā akoranga me ngā kaiako.

Ako mai i te Tākaro, Tipu mai i te Whakamārama

Pērā anō te whakamārama matua e ārahi ana i tā tātou mahi: ko te tākaro te mahi o te tau o te tamaiti. Inā whakamāhunga ngā tamariki i ngā pākete, kāore ngā tamariki e whakaputangia anō—e whakamātautau ana i ngā āhuatanga o te mātātoko me te tāwhai. Inā whakamātautau ngā tamariki i tēnei wāhi hokohoko, kāore ngā tamariki e whakamārama anō—e whakamātau ana i ngā whakamāramatanga o te hapori me ngā whakamāramatanga tuatahi o te pāngarau. Inā whakamātautau ngā tamariki i tēnei wāhi pānui, kāore ngā tamariki e whakarongo anō—e whakamāhunga ana i ngā ara tauira mō te aroha ki te tangata me te whakaahua.

Ko ngā hua o tātou i whakamāhunga hei whakamānga i ēnei hāhā o te ako. Ko ngā wāhanga o tātou "Pūkeko Mātātoko" e whakamāhunga ai hei whakamāhunga o ngā whakamāhunga, ngā wāhi whakamātao, i ngā takotoranga, kia whai wāhi ngā tamariki hei whakamāhunga i ō rātou taiao. Ko ngā pātaka pukapuka ā-ahua o tātou e whakamāhunga ai te mātauranga o ngā āhua mai i ngā whakamātautau ā-rā. Ko ngā huinga whakamātautau o tātou e whakamāhunga ai ngā wāhi pono mō te whanonga o te reo me ngā akoranga hapori-mōhio.

Hei tēnei tā mātou whakamārama i tēnei i tā mātou kōrero i tēnei: "ako mā te tākaro, tākaro hei ako." Ko ngā kōrero katoa, ko ngā pātaka katoa, ko ngā whakamārama katoa e whakaaro nui ana he tono ki te whakamātautau.

He hononga i hanga mai i ngā uara e rite ana

Inā tāwhai koe i Hikeylove, kāore koe i te hoko i ngā taonga whare noa. He whakamātua koe i tēnei rōpū e whai ana i tōu whakamātautau ki te oranga me te whanaketanga o ngā tamariki. Ko ngā mema o tātou, he 500+ i ngā wāhi e āhua e whā o ngā pākoro, e mahi ana ia rā kia whakamātau ai kia tika ngā tikanga o te haumaru, o te mātātū, me te uara whakaako o ngā taonga katoa.

Engari he nui ake i tēnā, tātou e whakarongo ana. Tātou e ako ana i ngā kaiako pēnei i a koe—mai i ngā whakamāngungu e pā ana ki a koe, mai i ngā wā o te whakaaro pūmau e kitea ana e koe, mai i ngā moemoeā e whai ana koe mō ngā tamariki i tāu tiaki. Ko ngā whakaahua o koe hei whakamārama mō ō tātou āhuatanga. Ko ngā whakauta o koe hei kaha mō tātou e whanake ai.

Te Tiro Whakamuri: Te Pukapuka Tāwhai

I tā tātou tiro whakamuri ki ngā tau e 25 kei muri, kāore he rereke tā tātou whakamātautau: kia nui ake i tēnei kaituku taonga whare. Kia ngā whakamātua pono i ngā wāhi e hanga ana kia whanake ai ngā tamariki. Kia whakamātau tonu, whanake tonu, me whakamātua tonu—kāore noa i tēnei rōpū anake, engari hei kaiārahi hoki mō te mana o te whakamātautau i te āhuatanga o ngā whakamātautau i te whānanga tuatahi o ngā tamariki.

Ko te taiao te tuatoru o ngā kaiwhakaako. He nui tā mātou whakamānawa i tō mātou āwhina i a koe ki te hanga i tēnei.