Te Taiao Whakamātautia: Ngā Whāinga e Rima o Montessori i Hurihuri ai ngā whare wānanga tūmatanui ki ngā wāhi ako āhua rerehua

I te rautau katoa, kua whakamātua tonu te mātauranga Montessori i tō mātou whakaaro mō te tamarikitanga. Ko te take matua o tēnei he whakaaro māmā engari hoki he whakaaro pūmanawa: ko ngā tamariki ngā akoranga ake. Kāore pea ngā tamariki e hiahiatia ana kia whakamāngai, kia whakamātua, i te whakamātua i tā rātou whakamātauranga. He mea māmā ake—engari he mea uaua ake hei whakamātua—e hiahiatia ana. E hiahiatia ana he wāhi i whakamātautia mō rātou.

I Hikeylove, kātahi nei tā mātou whakamātautau i ngā tau e 25 kia mārama ai ngā āhua o ngā wāhi ako. Kua toru ngā rākau o ngā whare ako i tā mātou tāwhai, kua whakamārama hoki ngā kaiako i te rākau, ā, kua mahi tātari hoki mātou i te rākau mā 20,000 o ngā rōpū i te ao katoa. Ā, kua ako mātou i tēnei mea e whakamātautau ai a Dr. Maria Montessori: he rite tonu te hāngā o te wāhi ako ki te whakamātautau.

He aha te mea e whakamārama ana i tēnei wāhi hei ‘wāhi whakamātautau’?

I tō Dr. Montessori whakamārama i te ‘wāhi whakamātautau’, he mea āhua motuhake tēnei. Kāore he whare noa i ngā taupāpaku mō ngā tamariki. Kāore he wāhi pāpātahi, pāpātahi anō. I whakamārama ia i tēnei wāhi hei wāhi i whakamātautaua kia:

• Tautoko i te whananga ake o te tamaiti

• Whakamārama i te whakamāmātanga me te whakamāmātanga ake

• Whakamārama i te whakamātautau i te rere kore

• Waihanga i te rerekētanga kore i te whakamāmātanga

• Whakamārama i te whakamāmātanga kore i te whakamāmātanga o te whakaaro

Ko tēnei te whakamārama o mātou i Hikeylove. Ā, i ngā tau, kua whakamārama mātou i tēnei ki ngā whakamārama e rima e ārahi ana i ngā mea katoa e hanga ana e mātou.

Te Whakamārama Tuatahi: Te Whakamāmātanga i roto i ngā rārangi

I tēnei whare wānanga Montessori, kāore ngā tamariki i te herea kia whiriwhiri i ō rātou mahi, hāere i te rūma, me mahi i tō rātou ake tātai. Engari he whakamārama tēnei āhua o te whakamārama—kāhore he whakamārama kore. Ko te taiao anō te whakamārama.

He aha tēnei i tēnei āhua i te ao pūtake:

Ko ngā pātaka i rārangi kia tika, me ngā rākau e whakamāmā ana i tēnei wāhi. Ko tēnei te whakamārama i ngā tamariki kia mārama ai ko te whakamārama kāore he whakamārama kore—ko te mārama i te wāhi e noho ana ngā mea, me te whakaputanga mai i ngā mea i te mutunga o te mahi. Ko ā mātou ngā pātaka kāore he pātaka i whakamāmā kia tika tēnei: e wātea ana, e rārangi ana, me te whakamātua.

Inā he tamariki e kite ana i ō rātou whiringa i tēnei wāhi, ka ako rātou ki te whakamārama i ngā whakatau i tā rātou ake. Inā he tamariki e wātea ana i ngā rākau i tā rātou ake, ka ako rātou kia mārama ai ko rātou anō te kaha. Ko tēnei te whakamārama me ngā here—ā, ko tēnei te tuāpā o te whakamārama o te ake.

He aha a Hikeylove e tautoko ana i tēnei matatika: Ko ngā whakamāhinga o tā mātou whakamāori i ngā wāhi pūnaha kē, kāore he kōwhiringa. Kua whakakākākia ngā kōpae hei whakamātua, kāore he whakakākākia i muri i ngā kōwhiringa. Ā, ko ngā wāhi katoa kua whakamāmātia kia iti ake ngā ringaringa kia taea te tātai, te whiriwhiri, me te whakamātua anō i te āwhina o te pakeke.

Te Ture Tuarua: Te Tōrākenga me te Mātauranga

I tā Maria Montessori tātai, i tāngata ngā tamariki iti he hiahia pūmau ki te tōrākenga. Ko ia te whakamārama i te ao, te whakaatu i te āhua o te mea e tū mai ana, me te whakamārama i te whakamātautau. Engari, kāore he whakamārama i te tōrākenga hei whakamārama i te kore o ngā whakamārama. He mea nui hoki te mātauranga.

He aha tēnei i tēnei āhua i te ao pūtake:

Ko te taiao i whakamāmātia he taiao māmā, kāore he rākau, me ngā whakaahua e whakamārama ana. Ko ngā tae he māmā, he āhua arotahi. Ko ngā kōpae he mātauranga, he pai hoki ngā whakamāmātanga. He wāhi mō ngā mea katoa, ā, ko ngā mea katoa kei ō rātou wāhi.

Ko tēnei kāore he whakamāmātanga mō te mātauranga anō. Inā he mātauranga me te tōrākenga ngā tamariki e whakamārama ana, ka ako ngā tamariki ki te whakamārama i ā rātou. Ka whanake tā rātou whakaahua o te māmā e tautoko ana i te whakamārama. Ka ako ngā tamariki ki te whakamārama i tā rātou taiao, nā te taiao anō i whakamārama ai.

He aha a Hikeylove e tautoko ana i tēnei matatika: Ā mātou Te Rārangi Ngahere Lumin whakawhitinga i ngā tōneke o te rakau mātua me ngā āhua pūrākau o te ao tāwhai ki roto i te whare wānanga. Kāore ngā kōwhiringa tae o tātou i te whiriwhiri kia whakamāmā, kāore he whakamātautau kia rere ake. Me ō tātou ngā pouaka pukapuka ā-ahua ā ngā taputapu pūrākau e whakamārama ana i te rārangi ā-kanohi e whakaako ana i te mātauranga ā-taki me te whakaritenga.

Te Matatika Tuatoru: Te Wāhi Tāwhai i te Whakamātau

Ko tēnei tēnei te whakaaro hou tonu o te whakaakoranga Montessori, arā, he nui ake ngā mahi e taea ana e ngā tamariki mō rātou anō i ngā mahi e whakamāramatia ana e tātou. Ko te taiao whakamātautau e whakakore ana i ngā here ki te whakamātau, kia wāhi katoa ngā mea.

He aha tēnei i tēnei āhua i te ao pūtake:

Ko ngā taputapu he rite ki te tamariki. Ko ngā wāhi waihanga me ngā tātai he rite ki te teitei. Ko ngā pākihi he iti. Ko ngā kōwhiringa kākahu kei ngā wāhi e kitea ana, e tāwhai ana ai ngā tamariki. Kāore he mea e hiahiatia te whakamātau mai i tēnei tangata, ahakoa he aha, kei te whakamātau.

Ina ko ngā tamariki e whai ana i ō rātou ake hāngā—ka whakaputua tēnei āhua, ka pouria tēnei wai, ka whiriwhiria tēnei mahi—kāore he mea iti. Ka whananga te whakamātau. Ka ako rātou i tēnei kōrero: ‘Ko ahakoa au.’ Ka timata rātou ki te titiro ki a rātou anō hei wāhine, hei tāne e uru mai ana ki tēnei āhua o te tiaki i a rātou anō, o te ako i a rātou anō.

He aha a Hikeylove e tautoko ana i tēnei matatika: Ko ngā mea katoa i hanga ai e mātou, kua whakamāmātia mō ngā tamariki. Ko ngā tēpu me ngā whāriki o mātou e tātai ana i ngā tinana iti. Ko ngā wāhi pūnaha o mātou he wāhi tuwhera, he wāhi e wātea ana. Ko ngā wāhi whakaputanga kāpae he teitei tino mō ngā ringaringa iti. Ka whakamahinga mātou i te kōrero: ‘Ka taea e ahakoa au’—ā, kua kitea e mātou tēnei kōrero hei whakamārama tuatahi o te whakamāmātanga.

Te Whāinga 4: Te Whakamārama i te Whakamāmātanga

I tēnei ao o ngā whakamātautau tonu, ko te whakamārama kaha he taonga rare. Ko ngā whare kōhungahunga o Montessori e tiaki ana i tēnei taonga i tēnei wāhi. Ka mahi tēnei i te tāwhai i ngā whakamātautau, i te hanga i ngā wāhi kia taea ai te whakamārama.

He aha tēnei i tēnei āhua i te ao pūtake:

Ko ngā wāhi mahi he māmā, kāore he rākau tāwhai. Kua whakamātua ngā mahi katoa i te wāhi e taea ai te kite atu i a rātou, kāore he āhua pāpā. Ko te taiao anō he māmā—ngā tae mātā, te mārama o te ao, ngā kōneru māmā i raro i te whakamāhinga kia taea ai te mahi tonu i te tamariki kāore he whakamāhinga.

Inā he tamariki e whakamātau ana i te whakamātau, ka uru mai i te āhua o te "whakamāmātanga" i korerotia ai e Montessori. Ka māmā, ka whakamātau, ka whakamātau tonu. Koinei te wā o te ako i te ao—kāore i ngā wā iti o te whakamātau, engari i ngā wā roa, i ngā wā hāpai.

He aha a Hikeylove e tautoko ana i tēnei matatika: Ā mātou ngā kōneru pānui kua whakamātua hei wāhi māmā mo te whakamāhinga. Ō ngā wāhi mātauranga he māmā i te whakamātua, kāore he whakamāhinga. Ko ō mātou kākahu āhua kua whakamātua hei wāhi mahi iti i raro i ngā rūma nui. I tā mātou whakapono, ko te whakamātau he taonga, ā, kua whakamātua ngā whakamātua hei whakamāhinga.

Te Ture 5: Te Whakawhitinga ki te Taiao

I mōhio a Maria Montessori i tēnei mea i whakamātua ai ngā rangahau hōu: he hāngā te taiao mō ngā tamariki. Ko ngā wā i waho i te whare he whakamāngō, he whakamātau, he whakamātua hoki i te whananga. Engari ko te taiao kua whakamātua he whakamātua hoki i te taiao i roto i te whare.

He aha tēnei i tēnei āhua i te ao pūtake:

Ngā rākau tāwhai—te rakau, te kākahu, te whakamātao—kei te tū ake i te whare wānanga. Ngā rākau e whakamātua ana i te ora me ngā tae. Ko te mārama ā-taiao te mārama e whakamāhinga ana. Ko ngā tae i tīmata mai i te whenua, kāore i ngā tae ā-pāpāho.

Inā te wā e whakauru ana ngā tamariki i ngā rākau tāwhai me ngā mārama ā-taiao, ka whanake te whakawhitinga o rātou ki te ao i rātou āki. Ka ako rātou ki te whakamānawa i te pai o ngā mea, me te tiaki i ngā mea ora. Me ngā pānga whakamāmā, whakamātua hoki o te taiao—ahakoa kei roto rātou i te whare.

He aha a Hikeylove e tautoko ana i tēnei matatika: Ko ō mātou tāngata noa i hanga mai i te rakau tūturu, kāore i te pākākī. Ko ō mātou whakamātautau ā-waho e whakarahi ana i te taupua o te whakamātautau i wāhi kē i ngā pūnaha e whā. Me ngā tae tāwhai o mātou e whakamātua ana i te whakamāmā o te ngāhere ki ngā whare wānanga katoa.

Te Rerekētanga o Hikeylove: Te Whakamāori i te Montessori

I Hikeylove, kāore tātou i te whakamahi i ngā taonga whare e whāia ana hei tauira Montessori anake. Kātahi ka whakamātautau tātou i ngā taonga katoa ki ngā whakamāramatanga e rima nei, ā, kua whakauru kē ngā whakamāramatanga nei ki te hanganga o ngā taonga. Ka pātai tātou i a tātou anō: He tautoko tēnei i te wāhi mō te whakamātau ake? He whakamārama tēnei i te rārangi, engari kāore he whakamārama kia pūmau? He whakamārama tēnei i te whakamātau? He whakamārama tēnei i te hononga o ngā tamariki ki te ao tāwhito? He whakamārama tēnei i te wāhi mō te whakamātau i roto i ngā rārangi haumaru?

Inā he ‘āe’ te whakautu, ka mōhio tātou i te hanga i tēnei mea e tautoko ai ngā tamariki i ngā tau e tū mai ana. Inā he ‘kāore’ te whakautu, ka hoki anō tātou ki te paparanga.

Ko tēnei whakamātautau i tātou i whakamāhinga hei hoa tāwhai mō ngā whare kōhungahunga, ngā kura, me ngā rōpū akoranga i te ao, i te tauira o ngā 20,000. Engari, he nui ake tēnei whakamātautau i tātou i whakamāhinga hei hoa i te mahi e tino pūmau ana: te hanga i ngā wāhi e tautoko ai ngā tamariki kia whakamātau ai, kia whakamātau ai, kia whakamātau ai i ō rātou ake āhua.

He Whakaaro Whakamutunga

I tuhia e Dr. Montessori i tēnei wā, "Ko te taiao he mea tāwhai i ngā whāinga kia hāngai ki ngā mahi, kia whakamāherea ai ngā tamariki kia whakamātautau i ā rātou ake wheako." I mārama ia i tēnei, ko ngā tamariki kāore he hiahia kia whakamāherea, kia whakamāmātia rānei. He wāhi e hāngai ana ki a rātou hei hiahia—ko tēnei wāhi e kōrero mai ana, "Ko koe he tangata pūkenga. Ko koe he tangata whakamānia. Ko tēnei ao he ā koe hei whakamātautau."

I ngā tau 25 o tā mātou noho i Hikeylove, kua hanga mātou i tēnei wāhi. Me ngā mihi nui ka tūhono mātou ki a koe hei āwhina i a koe ki te hanga i tēnei wāhi anō.

U ready ki te whakamāhinga i tēnei wāhi mō ngā tamariki i tāu tiaki? Tirohia ā mātou kohinga, hono mai ki tā mātou rōpū, i tēnei wā, whakamātua he whakamātautau. I tahi tātou, hanga i ngā wāhi e taea ai te whananga o ia tamaiti.